PLAATS

  • BE | O-VL | EEKLO

PROGRAMMA

  • buitenschoolse kinderopvang in voormalige Sint-Jozefkerk

OPDRACHTGEVER

  • Stad Eeklo

OPDRACHT DENC!-STUDIO

  • architectuur
  • studies energie
  • EPB-verslaggeving

GUNNING

  • laureaat kandidatuur/architectuurwedstrijd

STATUS

  • werken gegund; start uitvoering november 2018

BOUWKOST (excl. btw en erelonen)

  • 0.9M€

ENERGIE

  • verbeteren gebouwschil: na-isoleren van buitenmuren en dak & vervanging van buitenschrijnwerk
  • verwarming: lucht-luchtwarmtepomp voor centrale ruimte; lucht-water monoblok voor kleine ruimtes en sanitair; mogelijkheid tot koppeling met een toekomstig warmtenet
  • ventilatie: sysD met BaOpt-regeling
  • hernieuwbare energie: PV<10kWP (i.f.v. draagkracht huidig plat dak)

PUBLICATIES

AWARDS

  • 2017: eerste laureaat competitie BKO SINT-JOZEF EEKLO

DE BESTAAND SINT-JOZEFKERK

Doorheen de geschiedenis was licht- en ruimtewerking steeds van groot belang voor het karakter van een kerkinterieur. Kerken hebben vaak spectaculaire binnenruimtes met een hoge belevingswaarde.

De bestaande Sint-Jozefkerk te Eeklo wordt gekenmerkt door één grote rechthoekige ruimte, zonder beuken. Het rond het altaar georganiseerde circulaire grondplan, met oplopende bankenrijen en koepelbekroning, evoceert een sacrale dimensie. Dergelijke gecentraliseerde plattegronden vertonen ook belangrijke gelijkenissen met theaters. De liturgie wordt er “gevierd” op een “podium” naar welk alle zitplaatsen gericht zijn.

HET NIEUW PROGRAMMA: BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG

Het vooropgestelde programma van de buitenschoolse kinderopvang getuigde van een frisse en doordachte kijk op de rol die de opvang kan spelen in de huidige maatschappij waar er alsmaar minder tijd is voor een babbel.
Meer dan vroeger hebben kinderen nood aan een warm nest, een thuishaven, een plek van rust maar ook een plek die uitnodigt tot actie, experimenteren en exploratie. Een gebouw moet kinderen de gelegenheid geven om al hun persoonlijke competenties te ontwikkelen.
De uitdaging was om al deze diverse activiteiten en sensaties een plek te geven in respect tot het erfgoed.

IN TRANSITIE NAAR CIRCULAIR BOUWEN

Herbestemmen van waardevol erfgoed is meer dan een nieuwe inhoud geven aan een hoop oude stenen.
De uitdaging bestaat er in een nieuw evenwicht te vinden, dat enerzijds de historische en architecturale waarden respecteert en anderzijds vertrekt van wat mens en maatschappij op vandaag nodig hebben.
Omdat we niet alleen erven van zij die ons zijn voorgegaan; maar op onze beurt opnieuw zullen nalaten aan volgende generaties, kiezen we resoluutvoor een omkeerbare interventie.

We hebben er in het ontwerp voor gekozen de planorganisatie rond een middelpunt, geaccentueerd door een zenitale daglichtlichtinjectie, aan te houden.
Het podium, de hellende vloer en de betonnen zitbanken blijven behouden. Er bovenop wordt één groot meubel, aangepast aan het karakteristiek circulair grondplan van het kerkgebouw.
De nieuwe leef-” en “bewegings”-vloeren werken als balkons, uitziend over de centrale ruimte.
Alternerende functies, medegebruik en ruimtelijke aanpasbaarheid zijn sleutelbegrippen in de herbestemming.
Hoge muren, kasten, volumes of plafonds die de ruimte zouden verbrokkelen of opsplitsen, worden volledig gemeden.

Eenvoud siert; we zijn te gast.

denc!-studio

DE VERHOOGDE ENERGETISCHE PERFORMANTIE

Het thermisch isoleren van erfgoed is een interdisciplinaire opgave waarbij cultuurwaarden, bouwfysica, historische materialen en constructies in samenhang opereren. Vanuit bouwfysisch oogpunt geniet buitenisolatie de absolute voorkeur. Koudebruggen kunnen integraal worden ingepakt. Vanuit erfgoedzorg, zou dit echter de eigenheid van het gebouw té sterk aantasten.
We zochten naar een manier om een evenwicht te vinden tussen beide. Na onderzoek bleek het mogelijk om de buitenmuren volledig na te isoleren in de spouw. Het buitenschrijnwerk wordt volledig vervangen door een thermisch hoogwaardige versie.
Het plat dak wordt langs buiten geïsoleerd. De bestaande roofing krijgt een nieuw leven als dampscherm.

Omdat bij historische gebouwen (erfgoedlijst) de gebouwgerelateerde behoefte-reductie technisch (isolatie, types beglazing/schrijnwerk ed.) onmogelijke even ver doorgezet kan worden als bij nieuwbouw, dient des te efficiënter omgesprongen met de overige mogelijkheden (compartimentering, installatie-gerelateerde behoefte-reductie, efficiënte opwekking,…).

Groene energie, mits zorgvuldig geïnstalleerd, kan op een milieuvriendelijke manier de energetisch iets minder gunstige aspecten van de ruwbouw neutraliseren. We adviseren dan ook zoveel mogelijk hernieuwbare energie in te zetten op een erfgoed-vriendelijke-wijze.
Laten we ervoor zorgen dat de installaties voor alternatieve energie zonder gevolgschade weer kunnen worden verwijderd. Installatietechniek heeft immers een veel korter leven dan het gebouw zelf.