Lab15

PLAATS

  • BE | O-VL | SINT-NIKLAAS

PROGRAMMA

  • nieuwbouw | residentieel - cohousing

OPDRACHTGEVER

  • COHOUSING WAASLAND vzw

OPDRACHT DENC!-STUDIO

  • masterplan bouwveld (in teamverband: i.s.m. BLAF architecten)
  • architectuur (in teamverband: i.s.m. BLAF architecten)
  • coördinatie (in teamverband: i.s.m. BLAF architecten) t.a.v. onderaannemers stabiliteit en veiligheid
  • studies technieken
  • EPB-verslaggeving
  • ventilatie-verslaggeving

GUNNING

  • laureaat kandidatuur/architectuurwedstrijd

STATUS

  • gegund na laureaat kandidatuur/architectuurwedstrijd
  • voorlopige oplevering: 2017/2018

ENERGIE

  • BEN, passief + nulenergie
  • beschermd volume: 239-581 m³
  • bruto vloeroppervlakte: 80-173 m²
  • E-peil: 4-18 (alstoen norm max. E50)
  • K-peil: 16-18 (alstoen norm max. K40)
  • EPB-energiekengetal verwarming: 4-18 kWh/m².jr (norm max. 70)
  • Ugemiddeld (incl buitenschrijnwerk): 0.20-0.22 W/m²K
  • luchtdichtheid n50: <0.60 h-1
  • zonwering: structureel + auto-screens
  • ventilatie: sysD tegenstroom; zomer-bypass; inregelrapport
  • (na)verwarming + sanitair warm water: individuele warmtepompen, op centraal BEO-veld/ warmtenet
  • hernieuwbare energie: 58kWpPV warmtepomptechnologie

PUBLICATIES

  • “Accoya hout als onderdeel van uitzonderlijk project in Sint-Niklaas” , accsys group , sep 2018
  • “Mutualiser les ressources” , Immo essentielle nr 159 , Marie Pok , jul 2018
  • “Cohousing Waasland zal eerste cohousingproject realiseren met Matexi” , MadeInOost-vlaanderen , Geert Degrande , jul 2015

AWARDS

  • 2013: eerste laureaat (in team) competitie "COHOUSING WAASLAND"

CONTEXT

In de noordelijke stadsrand van Sint-Niklaas wordt de bestaande Clementwijk uitgebreid met een duurzame groene woonwijk, op fietsafstand van het centrum. In een eerste fase zal de nieuwe Clementwijk² plaats bieden aan 400 energiezuinige woningen bestemd voor verschillende bewonersgroepen en een 4 ha groot park.

Een groep enthousiastelingen trok de stoute schoenen aan en wist de grondeigenaar MATEXI te overtuigen veld 15 te reserveren voor cohousing. Dit veld is niet gelegen aan een hoofdontsluiting, waardoor er weinig doorgaand verkeer is. Bezoekers worden vooraf opgevangen op gebundelde bezoekersparkings.
De zuidelijke grens van het perceel is een gracht. Leefstraten vormen de oostelijke en westelijke grens. Noordelijk begrenst een dwarsplein de site, met aan de overkant van de gracht de ‘parkpromenade’.

COMPACT BOUWEN LOONT

Door de inzet van geschakeld/gestapeld bouwen kon de footprint binnen het bouwveld worden geminimaliseerd, ten voordele een groter groenaandeel.
Er werd gekozen 3 compacte volumes:

  • één NZ- georiënteerd bouwblok met 18 verschillende gestapelde woonunits (80 à 140m²BVO) alsook collectief: wasplaats, gastenverblijf, technieken.
  • één OW- gericht volume met duplexen (115 à 170 m²BVO)
  • één collectief paviljoen.

De 22 units op ~48are, resulteren in een densiteit van 46won/ha.
De woongelegenheden werden op de oostelijke en noordelijke perceelsgrens ingeplant. Bijgevolg liggen de private tuinstrook en de terrassen op het westen en zuiden. Hierdoor genieten de woonunits een maximale bezonning. Elke woonunit heeft een eigen privé buitenruimte naast de ruime collectieve buitenruimte.
De collectieve fietsberging voor 82 fietsen werd tussen de 2 woonvolumes gepositioneerd, terwijl de gebundelde autoparking (22 wagens) zich verder aan de rand van het erf bevindt.

Ook de gebouwen zelf zijn uiterst compact ontworpen. De bovenliggende verdiepingen passen netjes op de onderliggende; verspringingen en/of uitkragingen zijn er niet. Het aantal ingezette materialen bleef beperkt.
Zowel de circulatie als de terrassen werden onttrokken aan het beschermd volume. Dit komt niet alleen de sociale interactie ten goede; door de afwezigheid temperatuurszones en inpandige terrassen is de complexiteit aan bouwknopen beperkt, waardoor ook koudebrugvrij bouwen budgetvriendelijk kan.
Mede gezien dit vanuit akoestisch én stabiliteitstechnisch oogpunt de kostenefficiënste oplossing bleek, werd geopteerd voor een massieve draagstructuur met betonnen tussenvloeren en kalkzandsteen ontdubbelde scheidingswanden.

denc!-studio

GEPESONALISEERDE SAMENHORIGHEID

Waar klassieke individuele woningbouw vaak in doorgedreven mate inzet op het representeren van de individualiteit, was “eenheid en herkenbaarheid van de plek als geheel” hier een belangrijk ontwerpthema. Alle gevels van alle bouwvolumes werden in thermisch verduurzaamd hout afgewerkt, met gebruik van dezelfde detaillering.

Binnen deze samenhorigheid kregen de bewoners toch heel wat personalisatie mogelijkheden aangereikt.

Er werd een intensief participatietraject opgezet om de eigenlijke wooninrichting zo goed mogelijk te kunnen afstemmen op de specifieke wensen van de bewoners. Er is een ontzettend grote diversiteit aan woontypes; met géén twee gelijke units.
Daarbij zijn niet alleen de interieurs heel divers. Zo mocht iedere bewoner, met respect voor materiaal en kleur, een eigen voorkeur qua raamgrootte opgeven.
De houten bouwvolumes stralen als een ensemble een dermate sterke identiteit uit, dat het behoorlijk divers wit buitenschrijnwerk pas in tweede instantie wordt opgemerkt. Een vrijere, meer gepersonaliseerde compositie van de gevelopeningen wordt zo niet als een probleem ervaren.
Binnen de zuidelijke voorzetstructuur, werden de terrassen vraaggestuurd gedimensioneerd. Terrassen, vides en lichtschachten wisselen elkaar af. Door onder andere ander terrasgebruik, klimplanten ed. zal een levendig beeld ontstaan.

denc!-studio
denc!-studio + BLAF